Durgunlaşan mobil pazarda ayakta kalmaya çalışan Finlandiyalı teknoloji devi Nokia, büyüme stratejisini sabit ve optik ağ işlerine bağlamış durumda. Ancak şirketin asıl “kurtuluş duası”, Çinli rakiplerine karşı uygulanacak sert yaptırımlar.
Pembe Haritalar Yeşile Dönecek mi?
Kartograflar genelde yeşil ve sarı renkleri ormanlar ile çölleri ayırmak için kullanır. Ancak Nokia’nın Kasım ayındaki sermaye piyasaları gününde sunduğu dünya haritası sadece yeşil, pembe ve gri tonlardan oluşuyordu. Yeşil, Huawei ve ZTE gibi Çinli rakiplerin yasaklandığı, Nokia için “en bereketli” toprakları; gri ise sadece Çinli üreticilerin hakim olduğu (Çin, Rusya, Venezuela) girilemez bölgeleri temsil ediyordu. Haritanın geri kalanı ise rekabete açık “pembe” ülkelerle doluydu. Nokia CEO’su Justin Hotard, Avrupa’daki pembe lekelerin yakında yeşile dönmesini bekliyor.
Avrupa Birliği’nin Çinli tedarikçileri 5G ağlarından çıkarma hamlesi, Nokia cephesinde sevinçle karşılandı. Şimdiye kadar sadece bir tavsiye niteliğinde olan “5G araç seti” (toolbox), Avrupa Komisyonu tarafından zorunlu hale getirilmek isteniyor. Kararı alkışlayan Hotard, “Güvenilir ağlar kurmak egemenlik için kritiktir,” diyerek siyasi desteğini yineledi.
Rakamlar Alarm Veriyor: Mobil Pazarda Daralma
Siyasi rüzgarlar Nokia’nın arkasından esiyor gibi görünse de finansal sonuçlar pek iç açıcı değil. Helsinki borsasında %5, Ekim ayından bu yana ise %18 değer kaybeden Nokia’nın tablosu şöyle:
Grup Gelirleri: %4 artışla 19,9 milyar Euro’ya ulaştı ancak organik büyüme sadece %2’de kaldı.
Net Kar: %27 düşerek 1,6 milyar Euro’nun altına geriledi.
Marj Kaybı: Bir zamanların amiral gemisi olan mobil ağ birimi, karlılıkta Ericsson’un (%9,6) gerisinde kalarak %2,8’e kadar düştü.
Analistler, mobil ağ yatırımlarındaki (RAN) büyük düşüşün 2030’daki 6G dalgasına kadar toparlanmayacağını öngörüyor.
Radikal Restoran: “Sert Kesintiler ve Birleşmeler”
Hotard, Nisan 2025’te dümene geçtiğinden beri maliyetleri “vahşice” kesiyor. 2023 sonunda 84 binden fazla olan çalışan sayısı, 2024 sonunda 75 bine kadar geriledi. CEO’nun yeni planı ise tam bir “sadeleşme” operasyonu:
Finans, İK ve pazarlama gibi departmanlar her iş grubu için ayrı olmak yerine tek bir merkezde toplanıyor.
2026’nın ilk çeyreğinden itibaren Nokia sadece iki ana gruptan oluşacak: Şebeke Altyapısı ve yeni kurulan Mobil Altyapı (Mobil ağlar, bulut servisleri ve Nokia Technologies’in birleşimi).
Çin Krizi ve Riske Edilen R&D
Huawei’nin Avrupa’daki yıllık 2-2,5 milyar Euro’luk pazar payına göz diken Nokia, bir yandan da Çin’deki varlığını tasfiye ediyor. Geçmişte 2,2 milyar Euro olan Çin satışları, geçtiğimiz yıl 913 milyon Euro’ya kadar eridi. Şirket, Çinli ortağı Nokia Shanghai Bell’in tüm hisselerini alarak bu zorlu pazardan kontrollü bir şekilde çekilmenin planlarını yapıyor.
Öte yandan, AR-GE (R&D) bütçesindeki kısıtlı imkanlar yatırımcıları endişelendiriyor. Hotard, geleceği Nvidia çiplerini kullanan 5G ve 6G ürünlerine bağlamış durumda. Ancak rakiplerine göre daha kısıtlı kaynaklara sahip olan Nokia’nın, operatörleri “AI-RAN” (Yapay Zeka Destekli Radyo Erişim Ağları) hikayesine ikna edip edemeyeceği hala meçhul.
Nokia, teknolojik bir atılımdan ziyade jeopolitik bir satranç oyununun sonucunu bekliyor. Eğer Avrupa kapıları Çinli üreticilere tamamen kapatırsa, Nokia için yeniden doğuş başlayabilir. Aksi takdirde, 2018’den bu yana çalışanlarının dörtte birini kaybeden şirket için yeni kesinti dalgaları kaçınılmaz görünüyor.
