Teknoloji devleri Silikon Vadisi’ndeki amansız yarışta milyarlarca dolar harcarken, piyasanın nabzı OpenAI ve Anthropic cephesinde atıyor. Bu iki firmanın ya da birisinin olası çöküşü benzeri görülmemiş bir yıkıma neden olabilir. İşte tüm ayrıntılar…
Reuters’ın raporuna göre Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft bu sene veri merkezlerine yaklaşık 650 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Yatırımın aslan payı da sürekli nakit para yakan OpenAI ve Anthropic’e gidecek. Şirketler baş döndürücü hızla büyürken dipsiz bir finansman kuyusundan besleniyor. Ancak motor su kaynatırsa yaşanan sarsıntının bedeli çok çok ağır olacak.
Büyük teknoloji firmalarının harcama taahhütleri neredeyse ABD’nin geçen yılki gayrisafi milli hasılasının yüzde 2’sine denk geliyor. Morgan Stanley, 2028 yılına kadar küresel veri merkezi yatırımlarının 2.9 trilyon dolara ulaşacağını tahmin ediyor. Sam Altman, 1.4 trilyon dolarlık altyapı projelerini çoktan gündeme taşıdı.
Diğer yandan tüm bu çılgınlığı finanse etmek giderek zorlaşmaya başladı. HSBC analistleri, sadece OpenAI’ın 2030 yılına kadar 207 milyar dolar ek yatırıma ihtiyaç duyabileceğini gösteriyor. Ancak şartlar da ağırlaşıyor. Kısa süre önce duyurulan 110 milyar dolarlık fon turunun ardında bile aşılması güç engeller gizli. Amazon 50 milyar dolarlık söz verse de işe sadece 15 milyar dolarlık bir ön ödemeyle başlıyor. Geri kalan tutar OpenAI’ın halka arz edilmesine veya yapay genel zekaya (AGI) ulaşmasına bağlı.
Anthropic cephesinde de durum pek parlak değil. Şirket yapay zeka eğitimine 10 milyar dolar harcarken, sadece 5 milyar dolar gelir elde edebildi. Eğer masraflar ciddi şekilde düşmezse işler daha da zorlaşacak. Tüm bunlarla birlikte piyasadaki ucuz ve erişilebilir açık kaynaklı yapay zeka modelleri de rekabeti kızıştırarak fiyatları aşağı çekiyor.
Eğer beklentiler karşılanamazsa bu sistemi ayakta tutan sermaye akışı bir anda kuruyabilir. Veri merkezi genişlemesi yavaşlarsa çip satışları çakılır ve enerji altyapısına yapılan yatırımlar atıl kalır. Kısacası yaşanacak bir tökezleme sadece basit bir ticari iflas olarak kalmaz. Tarihin en büyük rüzgarlarından birini estiren teknoloji fırtınası koca bir yıkımla son bulabilir.
