Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği’nin egemen uydu geniş bant hizmeti IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) için uygulama anlaşmasını imzalayarak projeyi planlama aşamasından tam ölçekli dağıtım evresine taşıdı.
Ocak ayından bu yana süren müzakerelerin tamamlanmasıyla birlikte; Avrupa Komisyonu, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), AB Uzay Programı Ajansı (EUSPA) ve SpaceRISE konsorsiyumu (SES, Eutelsat, Hispasat) arasında resmi sözleşmeler imzalandı.
Öne Çıkan Detaylar ve Genişletilen Filo
Uydu Sayısı 348’e Çıkarıldı: İlk planlara kıyasla filoya 66 ilave uydu eklendi. Yeni mimari toplamda 330 Alçak Dünya Yörüngesi (LEO) ve 18 Orta Dünya Yörüngesi (MEO) uydusundan oluşacak.
Savunma ve Güvenlik Odaklı Artış: Eklenecek ekstra uydular, AB’nin savunma, güvenlik ve acil durum müdahale kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu takviye sayesinde güvenli hükümet iletişim kapasitesi AB genelinde %60, küresel çapta ise %54 oranında artacak.
Takvim: İlk uyduların fırlatılması ve ilk hizmetlerin kademeli olarak devreye alınması 2029 yılı için hedefleniyor.
Sanayi ve Ortaklık: Donanımlar Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB ve Aerospacelab gibi önde gelen Avrupalı havacılık ve uzay şirketleri tarafından üretilecek. Projeye üye ülkelerin yanı sıra Norveç ve İzlanda da katılım sağlıyor. (Polonya 656 milyon €, Macaristan 500 milyon €, İspanya ise 1,6-2 milyar € bandında doğrudan yatırım taahhüdünde bulundu).
Starlink İle Karşılaştırma ve Stratejik Farklar
SpaceX’in Starlink ağının Alçak Dünya Yörüngesinde 10.000’den fazla aktif uydusu bulunuyor. IRIS², 348 uyduluk filosuyla nicelik olarak Starlink’in oldukça gerisinde kalsa da, iki sistemin temel hedefleri birbirinden tamamen ayrılıyor:
| Kriter | SpaceX Starlink | EU IRIS² |
| Ana Hedef Kitle | Bireysel tüketiciler, ticari işletmeler | Hükümetler, savunma/güvenlik güçleri, acil durum ekipleri |
| Odak Alanı | Ticari küresel internet erişimi | Jeopolitik bağımsızlık (egemenlik), kriz yönetimi, kritik altyapı koruması |
| Güvenlik Mimarisi | Standart ticari şifreleme | Kuantum kriptografisi (EuroQCI) ve üst düzey askeri güvenlik standartları |
IRIS² sisteminin öncelikli amacı ticari pazar yarışından ziyade; kriz anlarında, doğal afetlerde, sınır gözetiminde ve diplomatik iletişimde AB üyesi ülkelerin üçüncü taraf ülkelerden (veya özel şirketlerden) bağımsız, kesintisiz ve şifreli bir iletişim ağına sahip olmasını sağlamak.
Sistem, hükümet ve güvenlik ihtiyaçları karşılandıktan sonra ilerleyen aşamalarda karasal ağların bulunmadığı veya yetersiz kaldığı bölgelerde işletmelerin ve vatandaşların kullanımına da sunulacak.
