Yapay zeka araçlarının akademik makale üretimini otomatiğe bağlaması, bilim dünyasını ‘çöp veri’ istilasıyla karşı karşıya bıraktı. İnsanların sahte deneyler kurgulayabildiği yeni dönemde, akademik güvenin sarsılmasından endişe duyuluyor. İşte detaylar…
Yapay zeka birçok alanda kolaylıklar sağlasa da, bir yandan da tartışmalara hatta sorunlara neden oluyor. Nature dergisi, AI teknolojisinin bilim alanındaki olumsuz etkilerini ele alan bir rapor paylaştı. Aktarılanlara göre Regensburg Üniversitesi’nden araştırmacı Raphael Wimmer, OpenAI Prism’i kullanarak hiç yapmadığı bir deneyi kağıda dökmenin sadece 54 saniye sürdüğünü söyledi. Wimmer’a göre bilimsel yayın kanallarını tıkamak hiç bu kadar kolay olmamıştı. GPT-5.2, Claude Opus gibi büyük dil modelleri hipotez kurabiliyor, makale taslağı hazırlayabiliyor. Fakat bu hız ‘AI slop’ yani yapay zeka üretimi düşük nitelikli veya sahte içerik problemini de beraberinde getiriyor.
Bilgisayar bilimci Seulki Lee, mevcut inceleme sisteminin bu yükü kaldırmak için tasarlanmadığını ve titiz bir değerlendirmenin imkansız hâle geldiğini vurguladı. Lee’ye göre asıl tehlike sadece miktar değil, aynı zamanda yazarların yapay zeka tarafından uydurulan gerçek dışı bilgileri doğrulamadan sunması. arXiv gibi bilimsel makale depolarında reddedilen içerik sayısı beş kat artarak aylık 2.400 seviyesini geçti. Uzmanlar bu durumun özellikle bilgisayar bilimine olan güveni kökten sarsabileceğinden korkuyor.
Akademik camia dijital istilaya karşı farklı yöntemler geliştiriyor. arXiv yeni yazarlar için sıkı denetimler getirirken, bazı konferanslar fazla makale gönderenlerden 100 dolar ücret talep etmeye başladı. Cornell Üniversitesi’nden Paul Ginsparg gelişmeleri sistem için bir ‘varoluşsal tehdit’ olarak tanımladı, çünkü yapay zeka kirliliğini sadece özete bakarak ya da metne göz gezdirerek ayırt etmek çok zor. Bazı uzmanlar ise sahte makaleleri tespit etmek için yine yapay zeka araçlarından faydalanıyor. GPTZero gibi girişimler kabul edilen binlerce makale içinde yüzlerce sahte referans bulmayı başardı.
