Son gelişmeler, Amazon kurucusu Jeff Bezos’un yıllar önceki öngörüsünü doğru çıkaracak gibi görünüyor. Donanım fiyatlarındaki artış ve yapay zeka odaklı RAM darboğazı, tüketiciyi bilgisayar satın almaktan ziyade ‘kiralamaya’ itebilir. Peki bu abonelik dönemi nasıl işleyecek? İşte detaylar…
Bilgisayar dünyasında son birkaç aydır rüzgarın yönü sert şekilde değişti. Bir tarafta Intel’in Core Ultra Serisi 3 gibi taze modelleri, özellikle dizüstü bilgisayarlarda performans çıtasını yukarı taşıyor. Ancak madalyonun diğer yüzünde işler iyice karanlık tarafa kaydı. RAM krizi nedeniyle fiyatlar cüzdanda kocaman gedik açıyor.
Tüm bu karmaşanın merkezindeki kilit faktör ise şüphesiz yapay zeka. En büyük RAM üreticileri, hatlarını yapay zeka veri merkezlerinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenledi. Bazıları sadece yapay zekaya yönelik tedarik için yeni hatlar kurdu. Micron gibi firmaların açıklamaları da RAM kıtlığının bir süre daha devam edeceğini özetliyor. Bilgisayarlardan telefonlara, oyun konsollarından diğer akıllı cihazlara kadar her şey, kaşla göz arasında lüks tüketim ürününe dönüşmek üzere. Nvidia’nın RTX 50 serisi ekran kartlarının bile stoklarda zor bulunacağına dair söylentiler var.
Dürüst olmak gerekirse tüketiciye yönelik donanımlar, yapay zeka uğruna feda ediliyor. SSD bile giderek daha tuzlu hale gelmeye başladı. Intel, dizüstü bilgisayar stoklarının maliyet artışlarından etkilenmeden önce yaklaşık 9 ila 12 aylık bir ömrü kaldığını belirtti. Yani şok fiyat dalgasının kapıya dayanması an meselesi. Malumun ilanı desek daha doğru olur.
Peki bahsedilen darboğaz 2028’e kadar normalleşmezse kullanıcıları nasıl bir gelecek bekliyor? Tam da bu noktada, Jeff Bezos’un yıllar önce yaptığı bir tespit akıllara geldi. Ünlü girişimci, masadaki bilgisayarları bir kenara bırakıp, abonelik tabanlı bulut bilişim (Cloud Computing) modeline geçiş yapmaktan söz etmişti. Bezos, New York Times’a verdiği eski bir röportajda, Amazon’un odak noktasının yapay zeka olduğunu vurgulamıştı. Bir fabrika ziyaretinden örnek veren Bezos, fabrikanın kendi elektriğini üretmek için özel santral kurmak zorunda kaldığını anlatmıştı.
Bezos durumu şöyle özetlemişti: “Yıllar önce bir otel elektrik istiyorsa jeneratör kurardı. Bugün bilişim dünyası da böyle. Herkesin masasında kendi veri merkezi (bilgisayarı) var. Ama böyle gitmeyecek. Mantıklı değil. İşlem gücünü de tıpkı elektrik gibi şebekeden satın alacaksınız. İşte AWS (Amazon Web Services) tam olarak bu.”
Bezos’un sözlerinin üzerinden uzun zaman geçti, fakat bugün her zamankinden daha anlamlı. Snapchat’ten Zoom’a kadar pek çok hizmet, Amazon’un bulut altyapısı sayesinde ayakta duruyor. Bu mantık kişisel bilgisayarlara uyarlanırsa? Masada fare, klavye ve monitör hazır dururken, kasanın kendisine ihtiyaç duymadığınızı, işletim sisteminin bulutta çalıştığını hayal edin.
Aslında bu sistemin ayak seslerini Xbox Game Pass Ultimate veya GeForce Now gibi hizmetlerle görüyoruz. Microsoft artık her şeye ‘Xbox’ diyor, Netflix fiziksel diskleri tarihe gömüp yayıncılığı standart hale getirdi. Elbette bu servislerin aylık ücretleri de ucuz değil, ancak donanım fiyatlarının fırladığı böyle bir dönemde, donanımı ‘kiralamak’ firmalar için daha cazip bir iş modeline dönüşüyor.
Yapay zeka balonu patlar mı bilinmez, ama bu süreçte teknolojinin ucuzlamayacağı kesin. Eğer bir bilgisayar almayı planlıyorsanız, ‘RAM kıyameti’ ortalığı kasıp kavurmadan önce elinizi çabuk tutmakta fayda var. Aksi takdirde, gelecekte bilgisayarınıza sahip olmak yerine, onu sadece kiraladığınız bir dünyada uyanabilirsiniz.
