Sony’nin 2028’den itibaren yeni PlayStation oyunlarında disk üretimini bitirme kararı oldukça ters tepti. Oyuncuların bu duruma olan kızgınlığı her geçen gün daha da büyüyor. Tüketiciler ‘disk yoksa oyun satın almak yok’ diyerek protesto başlattı. Hatta imza kampanyası da düzenlediler. Bu konu Brezilya’da yetkili makamlara kadar ulaştı. Lafı uzatmadan neler olduğuna gelin birlikte bakalım…
Japon teknoloji devinin açıklamasına göre 2028 öncesinde çıkan ya da fiziksel kopyası olması planlanan oyunlar bu karardan etkilenmeyecek. Ancak bu ayrım, oyuncuların öfkesini yatıştırmaya yetmiyor. Çünkü mesele yalnızca raflarda kutulu oyun görmek değil. Oyuncular dijital satın alımların gerçekte ne kadar kalıcı olduğunu sorguluyor. Zaten Sony’nin PlayStation‘da satın alınmış 500’den fazla film ve dizi içeriğini sileceğini duyurması, bir PSN hesabının 3 sene boyunca aktif olmadığında hesabın ve satın alınan tüm içeriklerin silinmesi gibi durumlar tüketiciler tarafından sert şekilde karşılandı. Bu yüzden insanlar sadece dijitale mahkum kalıp, Sony’nin herhangi bir bahaneyle aldıkları oyunları kaldırabileceğini söylüyor.
Sony’nin mali raporuna göre oyun satışlarının yaklaşık yüzde 80’inini dijital sürümler oluşturuyor. Fakat bu veriye bile şüpheyle yaklaşanlar var. Çünkü Reddit’te fiziksel ve dijital PlayStation oyun satışlarını karşılaştıran ve Sony’nin verilerinin yalan olduğunu iddia eden bazı konular açıldı. Ama bu konular Reddit’te kaldırıldı.
Oyuncular Sony’yi Satın Almama Protestosuyla Sıkıştırıyor
Sosyal medyada birçok tüketici, yeni PlayStation oyunlarını satın almayarak Sony’yi protesto edeceklerini vurguluyor. Bu tepki, PSN abonelik iptali çağrılarıyla birlikte daha görünür hâle geldi. Oyuncu tarafındaki temel itiraz belli. Diskli oyun alan kişi, oyunu takas edebiliyor, ödünç verebiliyor, ikinci elde satabiliyor ve yıllar sonra tekrar rafa dönüp oynayabiliyor. Dijital tarafta ise aynı hissiyat yok. Bir oyun mağazadan kaldırıldığında, sunucu desteği bittiğinde ya da hesap erişiminde sorun çıktığında oyuncunun elinde fiziksel bir güvence kalmıyor.
Brezilyalı Milletvekili Devreye Girdi
Brezilya’da milletvekili Erika Hilton da Sony’nin kararına karşı adım atan isimlerden biri oldu. Hilton, disk sürücülü PlayStation modellerine daha fazla para ödeyen tüketicilerin bu karar nedeniyle mağdur olabileceğini savunuyor. Hilton’a göre şirketin yeni oyunları dijital formatta sunması, oyuncuları online mağazalara ve disksiz konsollara yönlendirebilir. Bu da tüketici tercihinin daralması anlamına geliyor. Hilton ayrıca yayıncıların dijital sahiplik konusunda daha açık olması gerektiğini de belirtiyor. Çünkü oyuncuların bir oyunu satın aldığında tam olarak neye sahip olduğunu bilmesi gerekiyor. Bu çıkış, Sony’nin kararını siyaset ve tüketici kurumlarının da gündemine taşıdı. Ayrıca Avrupa Birliği’nin de tüketici haklarını korumak için Sony ile ilgili bazı değerlendirmeler yaptığına dair iddialar var.
Shawn Layden Karara Karşı Çıktı
Eski PlayStation yöneticisi Shawn Layden da tartışmaya dâhil oldu ve Sony’nin kararını sert bir hamle olarak değerlendirdi. Layden’a göre PlayStation’ın oyuncu kitlesi sayı olarak değil, coğrafi olarak da çok geniş. Bu yüzden dünyanın her yerinde güçlü internet bağlantısına sahip olmayan oyuncuları hesaba katmak gerekiyor. PS4 döneminde bir oyuncunun kutulu sürüm alıp konsola takarak oynayabilmesi önemliydi. Layden, bu kitlenin geride bırakılmaması gerektiğini vurguluyor. Eski yönetici kararın arkasında maliyet hesabı olabileceğini kabul etse de bunun sektör için büyük bir kırılma olduğunu düşünüyor.
Microsoft Fırsatı Kaçırmadı
Sony eleştirilerin merkezindeyken Microsoft’un yaptıkları da dikkat çekti. Xbox, Halo: Campaign Evolved için fiziksel disk vurgusu yaparken, Microsoft’un sahibi olduğu GitHub da geliştiricilere kod depolarını CD-ROM’a yazdırma fikriyle esprili bir kampanya yaptı. GitHub’ın bulut tabanlı bir platform olduğu düşünülürse, bu kampanyanın fiziksel sahipliği savunmaktan çok, gündemi yakalayan akıllı bir pazarlama taktiği olduğu ortada. Her şeye rağmen Microsoft yıllardır Game Pass ve online mağaza üzerinden güçlü bir dijital strateji yürütüyor. Bu yüzden şirketin Sony’ye disk üzerinden takılması kısa vadede eğlenceli, ama uzun vadede riskli bir şaka olabilir.
İmza Kampanyası Kısa Sürede Çığ Gibi Büyüdü
Sony’ye verilen tepkinin en somut adımlarından biri de Change.org üzerinden başlatılan ‘Don’t Kill the Disc’ imza kampanyası oldu. Kanada merkezli perakende platformu PnP Games’ten bir çalışanın başlattığı kampanya, kısa sürede 100 bin imzayı geçti ve destekçi sayısı hızla artmaya devam ediyor.
Dijital Gelecek Yalnızca Şirketler İçin Mantıklı Oyuncular İçin Değil
Sony’ye baktığımız zaman dijital satışların artması, fiziksel kopya üretiminin kalkmasıyla maliyetin azalması, online mağaza yönetiminin perakendeye göre daha rahat olması anlaşılabilir. Lakin oyuncular açısından böyle değil. Kutulu oyun sahiplik duygusu veriyor. Dijital oyun ise daha pratik olsa da oyuncuyu mağazaya, hesaba ve sunucu altyapısına bağlı bırakıyor. Avrupa’da oyunların erişilemez hâle gelmesine karşı yürütülen ‘Stop Destroying Videogames’ girişimi de bu yüzden önem kazandı. Bu girişim doğrudan Sony kararına özel değil, ancak oyun sahipliği tartışmasının artık büyük bir tüketici hakkı dosyasına dönüştüğünü gösteriyor.
Almanya’daki Arşiv Krizi Tartışmayı Daha Da Büyüttü
Almanya’dan gelen oyun arşivi haberi de konuyu daha hassas hâle getirdi. 2012’de oyun tarihini korumak için kurulan International Computer Game Collection yani ICS, fon bulamadığı için kapanma sürecine girdi. Proje, 60 binden fazla oyunla birlikte konsolları, kutuları, kılavuzları ve farklı arşiv materyallerini bir araya getirmişti. Yaklaşık 1,5 milyon euroluk kamu desteği Nisan 2026’da sona erdi ve yeni bir finansman onaylanmadı. Fiziksel oyunlar ve donanımlar müzelerde ya da ilgili kurumlarda kalacak. Ancak çevrimiçi veritabanının geleceği belirsiz. Bu gelişme, fiziksel medyanın koleksiyon değil, kültürel hafıza için de önemli olduğunu bir kez daha hatırlattı.
