Çin, üretken yapay zeka alanında tarihi bir dönüm noktasına ulaştı.
Çin İnternet Ağı Bilgi Merkezi (CNNIC) tarafından yayımlanan son rapora göre, ülkenin üretken yapay zeka kullanıcı sayısı Haziran 2025 itibarıyla 515 milyona çıkarak yalnızca altı ayda iki kattan fazla artış gösterdi. Bu çarpıcı büyüme, Çin’de günlük yaşamdan sanayiye kadar hemen her alanda bu teknolojiyi hızla benimsendiğini ortaya koyuyor.
Rekor Büyüme: Altı Ayda 266 Milyon Yeni Kullanıcı
Aralık 2024 ile Haziran 2025 arasında Çin’de 266 milyon yeni üretken yapay zeka kullanıcısı eklendi ve benimseme oranı ülkenin toplam internet nüfusunun %36,5’ine yükseldi. Bu olağanüstü artış, hükümetin güçlü altyapı yatırımları ve dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefleyen ulusal “AI Plus” stratejisi sayesinde gerçekleşti.
Rapora göre Çin’deki kullanıcılarının büyük çoğunluğunu genç ve eğitimli bireyler oluşturuyor. Kullanıcıların %74,6’sı 40 yaş altı ve %37,5’i üniversite veya üzeri eğitim seviyesine sahip. Bu demografi, üretken yapay zekâyı eğitim, iş dünyası ve günlük hayatlarında aktif olarak kullanarak teknolojinin yaygınlaşmasında itici güç haline geldi.
Çin’de kullanıcıların %90’ından fazlası yerli yapay zeka modellerini tercih ediyor. Popüler platformlar arasında DeepSeek, Alibaba Cloud’un Qwen’i ve ByteDance’in Doubao’su bulunuyor. OpenAI veya Google DeepMind gibi yabancı modellere erişimin sınırlı olması da bu tercihi güçlendiriyor. Hükümet, kendi kendine yeterlilik ilkesini merkezine alan politikalarla yerli modeller, uygulamalar ve donanımlarda inovasyonu teşvik ediyor.
Küresel Rekabette Çin Zirvede
Microsoft’un Haziran 2025 tarihli araştırmasına göre Çin, artık dünyanın en büyük pazarı konumunda. ABD yaklaşık %25’lik bir benimseme oranı korurken, Çin’in hızlı büyümesi farkı açıyor. Ocak 2025’te piyasaya sürülen DeepSeek R1 modeli de kullanıcı sayısının altı ayda iki katına çıkmasında kilit rol oynadı.
CNNIC, önümüzdeki dönemde açık kaynaklı modeller, al ajanları ve robotik zekâ alanlarında büyümenin hız kazanacağını öngörüyor. Çin ayrıca, Nisan 2025 itibarıyla 1,576 milyon yapay zeka patentiyle dünya lideri konumunda ve küresel toplamın %38,58’ini oluşturuyor.
Küresel Yarış: Çin Ölçekle, ABD Derinlikle Öne Çıkıyor
Çin’in devasa kullanıcı tabanı, yeni teknolojilerin hızla test edilip yaygınlaştırılmasını kolaylaştırarak ülkeye ölçek avantajı sağlıyor. Buna karşılık ABD, kişi başına düşen kullanım oranında liderliğini koruyarak yapay zekânın günlük hayat ve iş dünyasına daha derinlemesine entegre edildiğini gösteriyor. Bu iki farklı yaklaşım, küresel yapay zekâ rekabetinin dinamiklerini belirliyor.
Akıllı arama, içerik üretimi, ofis asistanlığı ve akıllı cihazlar gibi alanlarda yaygın olarak kullanılıyor. Ayrıca tarım, endüstriyel üretim ve bilimsel araştırmalar gibi sektörlere de hızla entegre ediliyor. CNNIC raporu, yapay zekânın artık sadece bir teknoloji değil, Çin’in dijital ekonomisinin temel direği ve küresel inovasyonun itici gücü olduğunu vurguluyor.
